Віктар Варанец

ДАВЫД І ТАМПЛІЕРЫ

         Кожны дзень, пасля ранішняй малітвы, кароль Францыі Філіп IV Прыгожы выходзіў на ранішні праменанд па палацавым парку. Кампанію яму заўсёды складаў ахоўнік пячаткі і канцлер каралеўства маркіз дэ Гійём дэ Нагарэ. У час прагулкі маркіз знаёміў караля з апошнімі навінамі, плёткамі і падзеямі ў дзяржаве.

         Так было і гэтым разам. Кароль няспешна вандраваў па алеях парка, а дэ Нагарэ, трымаючы ў руках невялічкі нататнік, манатонна бубніў:

         - У Ліёне, Ваша Вялікасць, пачаліся галодныя бунты. Насельніцтва разбівае лаўкі, склады, рабуе арыстакратыю.

         - Паслаць салдат і пакараць усіх, - спакойна адрэагаваў Філіп і дадаў: - Жорстка пакараць.

         - Слухаюся, Ваша Вялікасць! – канцлер тут жа зрабіў паметку ў кніжачцы і працягваў:

         - У мадам Лорэнс сёння ўсю ночь гарэла святло, чуўся мужчынскі голас.

         Кароль рэзка спыніўся і з зацікаўленым выглядам павярнуўся да дарадцы.

         - Так, і хто гэта быў?

         - Ваша Вялікасць, - саветнік апусціў вочы долу, - па маіх звестках гэта быў Ваш сын Людовік.

       - Ага, - узрадавана ўсклікнуў Філіп, - значыць, хлопчык падрос. Цудоўна! Перадайце мадам Лорэнс, каб з поўнай адказнасцю аднеслася да ганаровых візітаў нашчадка трона і навучыла яго ўсяму, што сама ўмее. А ўмее яна шмат, гэта я дакладна ведаю. І аддайце ёй вось гэты пярсцёнак.

         Філіп сцягнуў з пальца пярсцёнак з вялікім, як галубінае яйка, каштоўным каменем і працягнуў дэ Нагарэ.

         - Будзе зроблена, мой кароль! – з паважнасцю запэўніў канцлер, узяўшы падарунак.

         - Ну, што там яшчэ засталося? – запытаў кароль.

         - Вашай аўдыенцыі просіць нейкі чалавек па імені Жан-Клод.

         - Хто ён і што яму трэба?

       - Ён асуджаны на смерць за забойствы і разбой. Кажа, што валодае звесткамі асаблівай дзяржаўнай важнасці, але сказаць можа толькі асабіста каралю.

         - І вы, Нагарэ, лічыце, што гэта варта маёй увагі?

         - Так, мой кароль. Я размаўляў з гэтым чалавекам і перакананы, што ён не падманвае. Гэта дзяржаўная справа.

        - Што ж, прывядзіце яго да мяне, калі так трэба для маёй дзяржавы. Паглядзім. А сын малайчына! Гэта трэба ж, адразу з Лорэнс пачаў. Ах, сцярвец..!

Чытаць далей...


Макар Пашкевіч

Крыяўдых

Кастусь зусім не чакаў, што калі-небудзь у жыцці атрымае падобнае запрашэнне. Здзіўляла, што сярод усіх навуковых супрацоўнікаў універсітэта - больш дасведчаных і больш уплывовых - выбралі менавіта яго. А калі яшчэ ўлічыць, што мужчына дасылаў заяўку, не спадзеючыся на станоўчы вынік, тое, што здарылася, можна цалкам назваць неверагодным цудам. Але факт ёсць факт: ён знаходзіцца ў адным з цэнтраў сусветнай навукі – Цюрыху.

Мужчына нясмела пераступаў з нагі на нагу, утрымліваючы левай падпахай барсетку, паколькі пальцы былі заняты невялікай праграмкай на англійскай мове. Буклет больш нагадваў рэкламу цыркавога шоу або тэатральнага фантастычнага прадстаўлення, а не анонс сур'ёзнай навуковай падзеі. І праблема нават не ў афармленні (з ім якраз усё ў поўным парадку), а ў інфармацыі, якую даносіла чытачам праграмка."...выхад з крыясну..." - галоўныя словы, на якія варта звяртаць увагу, і менавіта ў іх і ўся загвоздка. Будучы ў лагеры праціўнікаў крыёнікі, навукоўцам, які адмаўляе магчымасць вываду чалавечага арганізма з глыбокай замаразкі, Кастусь шчыра здзівіўся, што па падобнай тэме сабралася цэлая канферэнцыя з удзельнікамі з усяго свету. Дзясяткі фізікаў, біёлагаў, хімікаў, лекараў з сусветным імем мільгалі перад вачыма мужчыны.

Народ прыбываў і прыбываў. З'яўляліся журналісты, навукоўцы калібрам паменш, проста зацікаўленыя людзі. Меншая частка з іх пройдзе на само ўрачыстае ўяўленне, астатнія або застануцца за шырокімі дубовымі, бліскучымі дзвярыма, і будуць забаўляцца праглядам выстаўленых экспанатаў навуковага прагрэсу, або адправіцца дадому, каб убачыць гістарычна важную падзею ў прамым эфіры. У нейкі момант мужчына занепакоіўся, што застанецца разам з апошнімі, аднак убачыў у натоўпе калегу, які спрабаваў, як і Кастусь, зразумець, што ўвогуле адбываецца і куды ісці.

- Дзіма! - крыкнуў Кастусь, чым звярнуў на сябе ўвагу навакольных, і памахаў рукой. Твар знаёмага засвяціўся шчырай радасцю. Ён памахаў у адказ, паправіў гальштук і рушыў у бок мужчыны.

Зміцер знешне быў шмат у чым падобны на Кастуся. Высокі, паўнаваты мужчына з сапсаваным праз камп’ютар і падручнікі зрокам. Апрануліся яны ў аднолькавыя касцюмы, мелі падобную манеру хады - нахіляліся наперад, быццам мазгі перавешваюць цела, і абодва зусім не ўмелі сябе паводзіць у вялікай колькасці людзей. Але адрозніць іх можна было лёгка: па лысіне Зміцера.

- Я ж табе казаў, Косця, што словамі ўсё не скончыцца, - з захапленнем казаў Зміцер.

- Пачакай. Яшчэ нічога не вядома. Я чуў, што цяпер будзе спроба.

Чытаць далей...


Мікіта Валько

Хеніг Брант. Не ўсё тое золата, што блішчыць

I

- Мярзотныя жабаеды! Каб вас на тым свеце Люцыфер уласнаручна смажыў!- так мармытаў уголас нямецкі гандляр, чые тавары толькі што перайшлі ва ўласнасць да французаў амаль дарма. А што было рабіць, калі пасля трыццацігадовай вайны яны прыбралі да рук гамбургскі рынак і дыктавалі цэны па ўласным гусце.

Раззлаваны невыгоднай здзелкай з продажам каштоўнага грузу, гандляр вырашыў паправіць свой настрой кубкам-другім аксамітнага піва ў любімай піўной. Ён мінуў докі і складскія лабірынты, вось ужо засталіся ззаду Мікалайкірхе і масты, што злучаюць старую і новую часткі Гамбурга. Праз бруд і смецце на вуліцы паветра ў гэтым раёне было даволі спецыфічным, але яшчэ цалкам цярпімым. І вось, калі да запаветнай кропкі заставалася нейкая пара крокаў, да гэтых водараў раптам прымяшаўся рэзкі смурод застарэлай мачы. Прычым ён быў настолькі атрутны, што наш знаёмы тут жа заплакаўся, закашляўся, памянуў усіх святых і д'яблаў ды паваліўся на зямлю без усялякай прытомнасці.

II

- Ёзэф! Ёзэф! Прачніся! – толькі паспеў, ачуняўшы, пачуць гандляр, як зноў гучна стукнуўся галавой аб брукаваны гарадскі пляц. Забойчы смурод бруду працягваў лунаць у паветры, не даючы ні найменшага шанцу небараку аднавіць розум, не кажучы ўжо пра здольнасць цвёрда трымацца на нагах. Верагодна, няўдачлівы выратавальнік так і працягваў бы марныя спробы рэанімацыі, калі б не зняў з рота ахоўную павязку, прасякнутую ружовым алеем. Пах бруду, які зыходзіў і ад самога рэаніматара і лунаў у паветры, падказаў добраму чалавеку, што абудзіць таварыша, не перацягнуўшы яго ў менш смуроднае месца, не атрымаецца.

Сяк-так зацягнуты ў адну з казармаў, дзе паветра, як ні дзіўна, было свежым, чыстым і абсалютна не смуродным, з дапамогай нашатыру і халоднай прымочкі няўдалы гандляр быў ажыўлены.

Заслона дурману толькі пачынала рассейвацца, як гер Ёзэф ўжо змог выразна бачыць твар свайго збавіцеля. То быў твар такога ж, як і ён сам, слугі пераменлівай фартуны. Зусім не малады, зморшчаны, з купчастай і месцамі ўжо сівой расліннасцю, ён, відавочна, быў рады абуджэнню гандляра.

Абсалютна супрацьлеглы выраз твару быў у гера Ёзэфа. То быў далёка не выраз выратаванага чалавека, а хутчэй выраз настаўніка, які асуджае шкадлівага вучня. Выдаўшы такую міну і некалькі памаўчаўшы, ён вымавіў: "Ах, Хеніг. Я так і ведаў, што гэта тваіх рук справа", - маючы на ўвазе той смурод, што ўсё яшчэ панаваў на плацу.

Чытаць далей...